LEMP Stack — Nginx + MySQL + PHP-FPM na Ubuntu

Opublikowano: 9 kwietnia 2026 · Kategoria: VPS / Hosting

LEMP Stack to nowoczesna alternatywa dla klasycznego LAMP: Nginx zamiast Apache, z wydajnym PHP-FPM jako osobnym procesem. Dzięki asynchronicznej architekturze Nginx obsługuje tysiące równoczesnych połączeń przy minimalnym zużyciu RAM. To preferowany wybór dla nowych projektów, API i aplikacji o dużym ruchu. Ten przewodnik przeprowadzi Cię przez pełną instalację na Ubuntu 22.04/24.04 — od czystego serwera do działającego stacku.

Krok 1: Instalacja Nginx

apt update
apt install -y nginx

# Sprawdzenie statusu
systemctl status nginx

# Firewall — otwórz port 80 i 443
ufw allow 'Nginx Full'
ufw status

# Test — otwórz http://IP_TWOJEGO_VPS
# Powinnaś zobaczyć stronę "Welcome to nginx!"

# Sprawdzenie wersji
nginx -v

Krok 2: Instalacja MySQL / MariaDB

# MySQL
apt install -y mysql-server

# Lub MariaDB (drop-in replacement, często szybsza)
# apt install -y mariadb-server

# Zabezpieczenie
mysql_secure_installation

# Utwórz bazę i użytkownika
mysql -u root -p

CREATE DATABASE moja_aplikacja CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;
CREATE USER 'app_user'@'localhost' IDENTIFIED BY 'silne-haslo';
GRANT ALL PRIVILEGES ON moja_aplikacja.* TO 'app_user'@'localhost';
FLUSH PRIVILEGES;
EXIT;

Krok 3: Instalacja PHP-FPM

# PHP 8.2 FPM i najpopularniejsze moduły
apt install -y php8.2-fpm php8.2-cli php8.2-mysql \
    php8.2-curl php8.2-gd php8.2-mbstring \
    php8.2-xml php8.2-zip php8.2-intl php8.2-bcmath

# Sprawdzenie wersji
php --version

# Status PHP-FPM
systemctl status php8.2-fpm

# Sprawdź socket — będzie potrzebny w konfiguracji Nginx
ls -la /run/php/php8.2-fpm.sock

Krok 4: Nginx server block z PHP-FPM

Utwórz plik konfiguracyjny w /etc/nginx/sites-available/. Kluczowy element to blok location ~ \.php$ z fastcgi_pass do socketu PHP-FPM:

# /etc/nginx/sites-available/moja-domena.pl

server {
    listen 80;
    listen [::]:80;
    server_name moja-domena.pl www.moja-domena.pl;
    root /var/www/moja-domena.pl/public;
    index index.php index.html;

    # Standardowe logowanie
    access_log /var/log/nginx/moja-domena-access.log;
    error_log /var/log/nginx/moja-domena-error.log;

    # Pliki statyczne — bez PHP-FPM
    location ~* \.(jpg|jpeg|png|gif|ico|css|js|woff2)$ {
        expires 30d;
        add_header Cache-Control "public, immutable";
    }

    # Główny routing (try_files — wymagany przez WordPress i inne CMS)
    location / {
        try_files $uri $uri/ /index.php?$query_string;
    }

    # PHP-FPM przez socket Unix
    location ~ \.php$ {
        # Bezpieczeństwo: nie wykonuj PHP w uploadach
        try_files $uri =404;
        fastcgi_split_path_info ^(.+\.php)(/.+)$;

        # Socket PHP-FPM
        fastcgi_pass unix:/run/php/php8.2-fpm.sock;
        fastcgi_index index.php;

        # Parametry FastCGI
        include fastcgi_params;
        fastcgi_param SCRIPT_FILENAME $document_root$fastcgi_script_name;
        fastcgi_param PATH_INFO $fastcgi_path_info;
    }

    # Ukryj pliki .htaccess i .env
    location ~ /\. {
        deny all;
    }
}

# Utwórz katalog i ustaw uprawnienia
mkdir -p /var/www/moja-domena.pl/public
chown -R www-data:www-data /var/www/moja-domena.pl

# Aktywacja strony
ln -s /etc/nginx/sites-available/moja-domena.pl /etc/nginx/sites-enabled/

# Wyłącz domyślny site (opcjonalne)
rm /etc/nginx/sites-enabled/default

# TEST KONFIGURACJI (zawsze przed reload!)
nginx -t

# Przeładowanie Nginx (bez przerwy w ruchu)
systemctl reload nginx

Testowanie PHP-FPM

# Utwórz plik testowy
echo "<?php phpinfo(); ?>" > /var/www/moja-domena.pl/public/info.php

# Otwórz http://moja-domena.pl/info.php
# Szukaj: "Server API" = FPM/FastCGI — potwierdza działanie PHP-FPM

# PO TEŚCIE USUŃ PLIK!
rm /var/www/moja-domena.pl/public/info.php

Optymalizacja Nginx — worker_processes i keepalive

# /etc/nginx/nginx.conf — kluczowe parametry

user www-data;
worker_processes auto;    # auto = tyle ile rdzeni CPU (zalecane)

events {
    worker_connections 1024;   # połączeń per worker (domyślnie 512)
    use epoll;                  # Linux: epoll jest najwydajniejszy
    multi_accept on;            # akceptuj wiele połączeń jednocześnie
}

http {
    sendfile on;
    tcp_nopush on;
    tcp_nodelay on;
    keepalive_timeout 65;
    keepalive_requests 1000;    # requesty na jedno połączenie keep-alive
    types_hash_max_size 2048;

    # Buforowanie
    client_body_buffer_size 128k;
    client_max_body_size 64M;   # max rozmiar uploadu
    client_header_buffer_size 1k;

    # Gzip kompresja
    gzip on;
    gzip_comp_level 6;
    gzip_types text/plain text/css application/json application/javascript;
}

Optymalizacja PHP-FPM pool

# /etc/php/8.2/fpm/pool.d/www.conf — dostosuj do RAM serwera

[www]
user = www-data
group = www-data
listen = /run/php/php8.2-fpm.sock
listen.owner = www-data
listen.group = www-data

; Dynamiczne zarządzanie procesami
pm = dynamic
pm.max_children = 20         ; max 20 procesów PHP
pm.start_servers = 5         ; 5 na starcie
pm.min_spare_servers = 2     ; min 2 w gotowości
pm.max_spare_servers = 8     ; max 8 w gotowości
pm.max_requests = 500        ; restart procesu po 500 requestach

; Status endpoint (monitorowanie)
pm.status_path = /fpm-status

Reguła ogólna dla pm.max_children: dostępny RAM podziel przez zużycie jednego procesu PHP. Sprawdź: ps aux | grep php-fpm | awk '{print $6}' — wartości w KB. Typowy proces PHP z WordPress to 30-60 MB.

Najczęstsze pytania