PHP-FPM — konfiguracja i optymalizacja na VPS

Czym jest PHP-FPM?

PHP-FPM (FastCGI Process Manager) to implementacja FastCGI dla PHP, domyślna w nowoczesnych konfiguracjach z Nginx. Zarządza pulą procesów PHP obsługujących żądania — w przeciwieństwie do mod_php (Apache) gdzie PHP jest wbudowane w serwer, PHP-FPM to osobny demon.

Klucz do wydajności: prawidłowy dobór liczby procesów (workers). Za mało — kolejkowanie żądań i wolne odpowiedzi. Za dużo — brak RAM, swap, crash.

Konfiguracja puli procesów — plik pool.d/www.conf

Główny plik konfiguracyjny puli: /etc/php/8.2/fpm/pool.d/www.conf

[www]
user = www-data
group = www-data

; Socket Unix — szybszy niż TCP dla lokalnego Nginx
listen = /run/php/php8.2-fpm.sock
listen.owner = www-data
listen.group = www-data

; === ZARZĄDZANIE PROCESAMI ===
; dynamic = procesy tworzone/niszczone wg ruchu (ZALECANE dla VPS)
pm = dynamic

; Maksymalna liczba procesów (workers)
; Wzór: (RAM dla PHP) / (pamięć 1 procesu)
; Przykład VPS 2GB: (1200MB / 60MB) = 20
pm.max_children = 20

; Procesy startujące przy uruchomieniu PHP-FPM
pm.start_servers = 5

; Minimum wolnych (oczekujących) procesów
pm.min_spare_servers = 3

; Maximum wolnych procesów (reszta jest niszczona)
pm.max_spare_servers = 8

; Restart procesu po N żądaniach (zapobiega wyciekowi pamięci)
pm.max_requests = 500

; === LIMITY ===
php_admin_value[memory_limit] = 256M
php_admin_value[max_execution_time] = 60
php_admin_value[upload_max_filesize] = 64M
php_admin_value[post_max_size] = 64M

; === LOGI ===
; Loguj wolne żądania (powyżej 5 sekund)
slowlog = /var/log/php8.2-fpm-slow.log
request_slowlog_timeout = 5s

Konfiguracja OPcache

OPcache konfiguruj w /etc/php/8.2/fpm/conf.d/10-opcache.ini:

[opcache]
opcache.enable = 1
opcache.enable_cli = 0

; Pamięć dla skompilowanych skryptów (MB)
; WordPress + wtyczki: min 128MB zalecane
opcache.memory_consumption = 128

; Pamięć dla intern strings
opcache.interned_strings_buffer = 16

; Max liczba plików PHP w cache
opcache.max_accelerated_files = 10000

; Sprawdzaj zmiany co N sekund (0 = sprawdzaj zawsze; prod: 60-300)
opcache.revalidate_freq = 60

; Wyłącz w produkcji dla max wydajności (cache nie sprawdza zmian)
; Pamiętaj: po deployu wykonaj opcache_reset() lub restart php-fpm
; opcache.validate_timestamps = 0

; Zapisuj bajtkody na dysk (szybki zimny start po restarcie)
opcache.file_cache = /tmp/php-opcache
opcache.file_cache_only = 0

; Dobre dla stabilnych aplikacji
opcache.save_comments = 1

# Po każdej zmianie konfiguracji — restart PHP-FPM:
sudo systemctl restart php8.2-fpm

# Weryfikacja konfiguracji:
sudo php-fpm8.2 -t

# Status OPcache (przez PHP):
php -r "print_r(opcache_get_status());" | head -30

Wiele pul procesów — osobna konfiguracja per strona

Jeśli hostujesz wiele stron, warto użyć oddzielnych pul PHP-FPM — izolacja procesów, osobne limity pamięci, osobne użytkowniki systemowe:

# /etc/php/8.2/fpm/pool.d/site1.conf
[site1]
user = site1
group = site1
listen = /run/php/php8.2-site1.sock
pm = ondemand          ; oszczędny tryb dla małych stron
pm.max_children = 5
pm.process_idle_timeout = 10s
pm.max_requests = 200

# /etc/php/8.2/fpm/pool.d/site2.conf
[site2]
user = site2
group = site2
listen = /run/php/php8.2-site2.sock
pm = dynamic           ; aktywny tryb dla głównej strony
pm.max_children = 15
pm.start_servers = 3
pm.min_spare_servers = 2
pm.max_spare_servers = 6

Najczęstsze pytania