MySQL slow query log — znajdowanie i optymalizacja wolnych zapytań SQL

Opublikowano: 9 kwietnia 2026 · Kategoria: Bazy danych

WordPress ładuje się 5 sekund, a MySQL zjada 80% CPU serwera? Najprawdopodobniej winne są wolne zapytania SQL bez indeksów — pełne table scany na setkach tysięcy wierszy. MySQL slow query log to wbudowane narzędzie diagnostyczne, które rejestruje dokładnie te zapytania. Dowiedz się jak je znaleźć i naprawić.

Włączenie slow query log

Dodaj do /etc/mysql/mysql.conf.d/mysqld.cnf (Ubuntu) lub /etc/my.cnf (CentOS):

[mysqld]
# Włącz slow query log
slow_query_log = 1
slow_query_log_file = /var/log/mysql/mysql-slow.log

# Próg w sekundach (1s to dobry punkt startowy)
long_query_time = 1

# Loguj też zapytania bez indeksów (przydatne dla diagnostyki)
log_queries_not_using_indexes = 1

# Ogranicz logi "no index" do 200/min (żeby nie zapchać logu)
log_throttle_queries_not_using_indexes = 200

# Restart MySQL
sudo systemctl restart mysql

# Lub włącz dynamicznie (bez restartu) — efekt do następnego restartu
mysql -u root -p -e "SET GLOBAL slow_query_log = ON;"
mysql -u root -p -e "SET GLOBAL long_query_time = 1;"
mysql -u root -p -e "SET GLOBAL log_queries_not_using_indexes = ON;"

# Sprawdź aktualne ustawienia
mysql -u root -p -e "SHOW VARIABLES LIKE 'slow%';"
mysql -u root -p -e "SHOW VARIABLES LIKE 'long_query_time';"

Analiza — mysqldumpslow

mysqldumpslow jest dołączony do MySQL. Agreguje podobne zapytania i sortuje wyniki:

# 10 najwolniejszych zapytań (sort by query time)
mysqldumpslow -s t -t 10 /var/log/mysql/mysql-slow.log

# 10 najczęstszych wolnych zapytań
mysqldumpslow -s c -t 10 /var/log/mysql/mysql-slow.log

# Zapytania zawierające "wp_posts"
mysqldumpslow -g "wp_posts" /var/log/mysql/mysql-slow.log

# Przykładowy output:
# Count: 423  Time=2.15s (910s)  Lock=0.00s (0s)  Rows=1000.0 (423000)
# SELECT * FROM wp_posts WHERE post_status='S' AND post_type='S'

Analiza — pt-query-digest (Percona Toolkit)

Percona Toolkit to potężniejsze narzędzie — grupuje zapytania, pokazuje percentyle i procentowy udział w łącznym czasie:

# Instalacja
sudo apt install percona-toolkit  # Ubuntu/Debian

# Analiza slow logu
pt-query-digest /var/log/mysql/mysql-slow.log | head -100

# Output zawiera:
# Rank  Response time  Calls  R/Call  V/M  Item
# 1     245.3123 42.0%   1823  0.1346  0.16 SELECT wp_posts wp_postmeta
# ...
# Detailed view: pełne zapytanie + statystyki czasu

EXPLAIN — diagnostyka planu wykonania

Po znalezieniu problematycznego zapytania, użyj EXPLAIN żeby zrozumieć dlaczego jest wolne:

EXPLAIN SELECT * FROM wp_posts
WHERE post_status = 'publish'
AND post_type = 'post'
ORDER BY post_date DESC
LIMIT 10;

-- Wynik: tabela z kolumnami:
-- id | select_type | table | type | possible_keys | key | rows | Extra
--  1 | SIMPLE | wp_posts | ALL  | NULL  | NULL | 84523 | Using where; Using filesort

Dodawanie indeksów

-- Problem: brak indeksu na (post_status, post_type)
-- Rozwiązanie: composite index
ALTER TABLE wp_posts
ADD INDEX idx_status_type_date (post_status, post_type, post_date);

-- Sprawdź istniejące indeksy
SHOW INDEX FROM wp_posts;

-- Weryfikacja po dodaniu indeksu (EXPLAIN powinien teraz pokazać ref)
EXPLAIN SELECT * FROM wp_posts
WHERE post_status = 'publish' AND post_type = 'post'
ORDER BY post_date DESC LIMIT 10;

Uwaga: Na współdzielonym hostingu (cPanel/DirectAdmin) zazwyczaj masz uprawnienia do tworzenia indeksów przez phpMyAdmin. Na VPS możesz robić to bezpośrednio w MySQL CLI.

Optymalizacja WordPress — typowe problemy

• wp_options autoload — zapytanie SELECT * FROM wp_options WHERE autoload='yes' ładuje wszystkie opcje przy każdym żądaniu. Sprawdź: SELECT COUNT(*), SUM(LENGTH(option_value)) FROM wp_options WHERE autoload='yes'. Jeśli powyżej 1 MB — wyczyść nieużywane opcje wtyczek.
• wp_postmeta bez indeksu — zapytania przez meta_key często nie używają indeksu. Wtyczka Query Monitor (WordPress) pokaże wolne zapytania w panelu admina.
• Brak limitu w WP_Query — posts_per_page=-1 ładuje WSZYSTKIE posty. Zawsze ustawiaj limit.
• JOIN na dużych tabelach — tabele wp_posts + wp_postmeta mogą mieć miliony wierszy. Użyj WP Object Cache (Redis/Memcached) żeby cache'ować wyniki.

Najczęstsze pytania