Autor: [Monika Wojciechowska](/autorzy/monika-wojciechowska) Specjalistka SEO i treści webowych · Zweryfikowano Kwiecień 2026

1.  [HostGrade.pl](/)
2.  [Baza wiedzy](/baza-wiedzy)
3.  Varnish Cache — konfiguracja

# Varnish Cache — konfiguracja i integracja z WordPress

Kategoria: [Wydajność](/baza-wiedzy) · Aktualizacja: Kwiecień 2026

## Czym jest Varnish Cache i kiedy go używać?

**Varnish Cache** to reverse proxy HTTP umieszczony przed serwerem webowym (Apache/Nginx). Przechowuje odpowiedzi w pamięci RAM i serwuje je bezpośrednio dla kolejnych żądań — bez przetwarzania przez PHP/MySQL. Typowy efekt: **10-100x większa przepustowość** dla stron z dużym ruchem.

Sytuacja

Varnish pomaga?

Uwagi

Blog/strona z dużym ruchem

Tak — bardzo

Cache ratio 90%+ dla anonimowych użytkowników

Sklep WooCommerce

Częściowo

Strony produktów tak, koszyk/checkout — nie

Aplikacja z logowaniem

Ograniczone

Zalogowani użytkownicy — trudna konfiguracja

API REST

Tak (GET)

Cache dla GET, pomijaj POST/PUT/DELETE

Powiązane tematy: [Redis cache WordPress](/baza-wiedzy/redis-cache-wordpress), [WordPress cache optymalizacja](/baza-wiedzy/wordpress-cache-optymalizacja), [konfiguracja Nginx](/baza-wiedzy/nginx-vhost-konfiguracja). Porównaj serwery VPS na [stronie VPS](/vps).

## Instalacja Varnish Cache

```
# Ubuntu 22.04/24.04 — oficjalne repo Varnish
sudo apt update
sudo apt install apt-transport-https

# Dodaj klucz i repo Varnish 7.x
curl -s https://packagecloud.io/varnishcache/varnish76/gpgkey | sudo apt-key add -
. /etc/os-release
sudo sh -c "echo 'deb https://packagecloud.io/varnishcache/varnish76/ubuntu/ $VERSION_CODENAME main' > /etc/apt/sources.list.d/varnishcache_varnish76.list"

sudo apt update
sudo apt install varnish

# Sprawdź wersję
varnishd -V
```

### Zmiana portów

Domyślnie Varnish nasłuchuje na porcie 6081. Zmień tak, żeby Varnish był na porcie 80, a Apache/Nginx na 8080 (lub innym wewnętrznym).

```
# /etc/default/varnish
DAEMON_OPTS="-a :80 \
    -T localhost:6082 \
    -f /etc/varnish/default.vcl \
    -S /etc/varnish/secret \
    -s malloc,256m"

# Lub przez systemd override (zalecane)
sudo systemctl edit varnish
# Dodaj:
# [Service]
# ExecStart=
# ExecStart=/usr/sbin/varnishd -j unix,user=vcache -F -a :80 -T localhost:6082 -f /etc/varnish/default.vcl -S /etc/varnish/secret -s malloc,256m
```

## Podstawowa konfiguracja VCL

**VCL (Varnish Configuration Language)** to język konfiguracji Varnish — deklaratywny, zbliżony do C. Najważniejsze funkcje to `vcl_recv` (obsługa żądania) i `vcl_backend_response` (obsługa odpowiedzi z backendu).

```
# /etc/varnish/default.vcl
vcl 4.1;

backend default {
    .host = "127.0.0.1";
    .port = "8080";  # Port Apache/Nginx
}

sub vcl_recv {
    # Usuń port z nagłówka Host
    set req.http.Host = regsub(req.http.Host, ":[0-9]+", "");

    # Nie cache'uj żądań z metodą POST/PUT/DELETE/PATCH
    if (req.method != "GET" && req.method != "HEAD") {
        return (pass);
    }

    # Nie cache'uj zalogowanych użytkowników (WordPress cookies)
    if (req.http.Cookie ~ "wordpress_logged_in|woocommerce_cart") {
        return (pass);
    }

    # Usuń zbędne cookies od przeglądarki (analytics, itp.)
    unset req.http.Cookie;

    return (hash);
}

sub vcl_backend_response {
    # Cache przez 1 godzinę (override Cache-Control backendu)
    set beresp.ttl = 1h;
    set beresp.grace = 15m;

    # Nie cache'uj błędów serwera
    if (beresp.status >= 500) {
        set beresp.uncacheable = true;
        set beresp.ttl = 0s;
    }
}
```

## Integracja z WordPress

WordPress używa cookies do śledzenia sesji i koszyka. Varnish musi omijać cache dla zalogowanych użytkowników i specjalnych stron.

```
sub vcl_recv {
    # Przepuść zalogowanych i koszyk bez cache
    if (req.http.Cookie ~ "wordpress_logged_in|wp-postpass|woocommerce_cart_hash|woocommerce_items_in_cart") {
        return (pass);
    }

    # Nie cache'uj stron admina, logowania, checkoutu
    if (req.url ~ "^/wp-(admin|login|cron)") {
        return (pass);
    }
    if (req.url ~ "^/(cart|checkout|my-account)") {
        return (pass);
    }

    # Usuń cookies analityczne (nie blokuj cache)
    if (req.http.Cookie) {
        set req.http.Cookie = regsuball(req.http.Cookie, "(^|;\s*)(_ga|_gid|_gat|_fbp|_fbc)[^;]*", "");
        set req.http.Cookie = regsuball(req.http.Cookie, "^;\s*", "");
        if (req.http.Cookie == "") {
            unset req.http.Cookie;
        }
    }
}
```

### Wtyczki WordPress do Varnish

Użyj wtyczki **Proxy Cache Purge** (dawniej Varnish HTTP Purge) — wysyła PURGE request do Varnish po opublikowaniu/aktualizacji posta.

## Purging cache — ręczne i automatyczne

```
# Ręczne purge konkretnej strony
curl -X PURGE http://localhost/strona/

# Purge całego cache (BAN method — Varnish Plus lub custom)
# W VCL dodaj endpoint PURGE:
sub vcl_recv {
    if (req.method == "PURGE") {
        if (req.http.X-Purge-Token != "twoj-tajny-token") {
            return (synth(403, "Forbidden"));
        }
        return (purge);
    }
}

# Wyczyść cały cache przez varnishadm
sudo varnishadm "ban req.url ~ /"
```

## Monitorowanie Varnish

```
# Statystyki na żywo (hit ratio, żądania/s, itp.)
varnishstat

# Top 10 najczęściej odwiedzanych URL
varnishtop -i ReqURL

# Log requestów
varnishlog

# Hit ratio — kluczowa metryka
# MISS = żądanie do backendu, HIT = z cache
# Cel: HIT ratio >= 80%
varnishstat -1 | grep "MAIN.cache_hit\|MAIN.cache_miss"

# Oblicz hit ratio
HITS=$(varnishstat -1 -f MAIN.cache_hit | awk '{print $2}')
MISSES=$(varnishstat -1 -f MAIN.cache_miss | awk '{print $2}')
echo "Hit ratio: $(echo "scale=2; $HITS * 100 / ($HITS + $MISSES)" | bc)%"
```

## Typowe problemy i rozwiązania

Problem

Przyczyna

Rozwiązanie

Hit ratio = 0%

Każde żądanie trafia do backendu

Sprawdź czy cookies nie blokują cache (`varnishlog -g request`)

Strony z logowaniem tracą sesję

Varnish stripuje cookies

Dodaj wyjątek dla ciasteczek sesji przed `unset req.http.Cookie`

Cache nie odświeża po update

Brak PURGE po publikacji

Zainstaluj wtyczkę Proxy Cache Purge lub skonfiguruj BAN

503 Backend Fetch Failed

Backend niedostępny

Sprawdź czy Apache/Nginx działa na porcie 8080

## Powiązane strony

-   [Redis cache WordPress](/baza-wiedzy/redis-cache-wordpress)
-   [WordPress cache optymalizacja](/baza-wiedzy/wordpress-cache-optymalizacja)
-   [Nginx vhost — konfiguracja](/baza-wiedzy/nginx-vhost-konfiguracja)
-   [PHP OPcache — konfiguracja](/baza-wiedzy/php-opcache-konfiguracja)
-   [Serwery VPS — porównanie](/vps)